Projektowanie z myślą o użytkownikach wymaga dużej wiedzy o ich oczekiwaniach, wartościach czy przyzwyczajeniach. Dane te uzyskiwane są poprzez badania z użytkownikami (np. card sorting) i badania ich zachowań (np. clicktracking).

naturalne środowisko użytkownika

Najnowsze nurty w badaniach kognitywistycznych świadczą o tym,  że percepcja nie służy temu, by wiedzieć, ale temu by sprawnie działać. Stąd tak duży nacisk, by projektowane serwisy i aplikacji przede wszystkim jasno komunikowały  co można za ich pomocą zrobić. Dla właściciela witryny jest to korzystne, a dla użytkownika naturalne, by coś kliknąć, włączyć, wpisać itp.

Współczesne pytania o to jak poznajemy i skutecznie działamy, przynoszą odpowiedź, że nasze poznanie jest ucieleśnione (embodied cognition) i zanurzone w świecie. Nasze myślenie nie jest funkcją samego mózgu, ale charakter nadaje mu to jak się poruszamy i działamy. Najlepszym tego dowodem są metafory w naszym języku np. dotyczące Internetu – poruszamy się po nim, szukamy w nim, surfujemy, odwiedzamy, nawigujemy. Aby zatem w pełni zrozumieć jak użytkownicy podejmują decyzje potrzebujemy szerokiego spojrzenia na kontekst ich działania.

Na pewno znane jest Tobie pojęcie analizy zadań (task analysis), czyli obserwacja jak ludzie wykonują zadania – ile wykonali i w jakim stopniu.  Jej ciekawe rozszerzenie proponuje Frank Spiller, specjalista ds. użyteczności, kognitywista, autor idei Cognitive archeology, której głównym założeniem jest badanie aktywności użytkowników w ich naturalnym środowisku korzystania z Sieci.

Jakie są główne techniki tej metody?

• wywiady kontekstowe – to nie osoby przychodzą na badanie, ale badanie prowadzone jest tam, gdzie użytkownicy pracują i korzystają z Internetu – w miejscu pracy, na uczelni, w kawiarni z WiFi. Dzięki temu procesy kognitywne użytkownika są pod normalnym wpływem poznawczych artefaktów czyli np. żółtych karteczek przyklejonych do monitora.
• analiza zadania – obserwacja użytkownika i identyfikacja kontekstu użycia – czy stosowane są  skróty klawiszowych, praca na zakładkach, jakiego rodzaju aplikacje dodatkowo są uruchomione oraz ilości błędów,  szybkości i kompletności wykonania.
• diary studies -  nie wszystkie istotne spostrzeżenia użytkownika
  

  diary studies

  mogą być zarejestrowane przez badacza. Dlatego warto dać osobie badanej kartki papieru na których będzie mogła zapisać swoje obserwacje, wrażenia czy uwagi.
  

Metody analizy danych

• affinity diagrams – metoda wizualizacji pozwalającą określać za pomocą małych kartek relacje i zgrupowania np. pomysłów powstałych podczas burzy mózgów czy spostrzeżeń z notatek użytkownika
• task flow - obrazowanie akcji użytkownika, akcji systemu i ich wzajemnej interakcji za pomocą ustandaryzowanych schematów np. za pomocą UML.

• scenariusze – synteza obserwacji użytkownika, która pozwala wyjaśniać przebieg wykonania zadania i wyciągać wnioski dotyczące możliwych usprawnień czynności użytkownika ze strony projektowanego interfejsu

Więcej o badaniu kontekstu możesz przeczytać w artykule Task Analysis through Cognitive Archeology (PDF), który ukazał się jako rozdział książki The Handbook of Task Analysis for HCI.

Dobry interfejs to dobre narzędzie dla użytkownika.  Taki narzędzie powinno wspierać i rozszerzać możliwości poznawcze użytkownika tak jak młotek jest artefaktem wydłużającym możliwości dłoni, a okulary możliwości oka.  Zauważ, że jest w tym miejsce dla realizacji celów biznesowych Twojego projektu. Jeśli poznasz kontekst działania twojego użytkownika, zrozumiesz jak podejmuje decyzje. Z naukowych teorii czasami coś ciekawego wynika, czyż nie?

Ten wpis opublikowano w dniu wtorek, Listopad 24th, 2009 o godzinie 15:07 w kategorii Human Computer Interaction, Projektowanie i prototypowanie, Testy z użytkownikami. Subskrybuj RSS 2.0 komentarze. Zostaw komentarz, albo trackback ze swojej strony.